7 spelregels & 3 adviezen
Alles wat je nodig hebt om sterker samen te werken.
We staan midden in een ingrijpende transitie
We bevinden ons in één van de meest ingrijpende transities van onze naoorlogse verzorgingsstaat. Er vindt een grondige herschikking van bevoegdheden en verantwoordelijkheden plaats. We vinden feitelijk nieuwe primaire processen uit, en er ontstaan nieuwe professionele disciplines. Juist daarom is de manier waaróp we samenwerken belangrijker dan ooit.
Nieuwe rollen, nieuwe processen
De zorg wordt anders vormgegeven. Bevoegdheden en verantwoordelijkheden verschuiven, en met hen de vraag wie waarvoor aan de lat staat. Dat vraagt om opnieuw uitvinden, samen.
We hebben moeite met tegenstellingen
We hebben de neiging onze eigen oplossingen te formuleren voor gezamenlijke opgaven. De overheid zoekt meer regels of gaat naar de markt voor complete contracten met prestatieafspraken; professionals opteren juist voor meer discretionaire ruimte en professionele standaarden. Die spanning is het startpunt.
Vreedzaam samenleven en vruchtbaar samenwerken.Bianca den Outer · Oprichter Lorenz en Netwerkkracht Lorenz
De 7 spelregels
Zeven spelregels die het samenwerken vloeiender, moediger en menselijker maken.
Definieer de samenwerking
Voordat je begint, maak je een bewuste keuze: welke samenwerkingsvorm past bij deze opgave? Niet elke opgave vraagt om volledige samensmelting; soms is elkaar goed informeren al genoeg. Benoem de vorm, dan weet iedereen wat er van hem verwacht wordt.
Verleen ruimhartig mandaat
Bijna niemand voelt zich volledig vertegenwoordigd in een collectief in tijden van schaarste. Toch willen we telkens een compleet en unaniem draagvlak voordat we "ja" zeggen, en daarmee vertragen we enorm. Geef elkaar ruimhartig mandaat en durf te handelen.
Werk met tijdelijk werkbare overeenstemming
Keuzes maken betekent niet dat je niet kunt bijsturen. We streven niet naar een ultiem compromis, maar werken werkende weg naar de beste oplossing. Besluitvorming is een proces van handelen én reflecteren, een tijdelijke overeenkomst die je onderweg blijft aanscherpen.
Maak gebruik van elkaars talenten
Samenwerken lukt beter als ieder doet waar hij goed in is. Verdeel de rollen naar talent en positie, en benader elkaar vanuit wat er al wél werkt, met appreciative inquiry als basis.
Gemeenten zijn goed in zorgen voor visievorming; huisartsen zijn aan zet in het doen.
Zorgverzekeraars zijn goed in bewaken van de kwaliteits- en doelmatigheidsstandaarden.
De bancaire sector is financier van de transformatie.
Wat is van ons, wat bundelen we?
Het is essentieel te weten wat je sámen doet en waar je individueel acteert. Sociaal domein, gemeenten, ziekenhuizen en huisartsen bundelen krachten, maar bewegen ook in verschillende en separate coalities.
Verantwoordelijk
Het lijkt logisch, maar in de praktijk is het dat niet: we denken transactioneel in plaats van relationeel. Benader samenwerking eerder als een relatie omwille van the greater good dan als een reeks losse transacties.
Hoe we de werkelijkheid anders kunnen denken. Daarmee verandert die werkelijkheid niet, maar wel onze benadering ervan.Arjo Klamer · Emeritus hoogleraar economie, Erasmus Universiteit Rotterdam
Ruzie maken mag, sterker nog: het moet
Zonder ruzie in een samenwerkingsverband moeten we ons juist zorgen maken. Ruzie definieert de dynamiek: daar waar het schuurt, is er verlangen om de samenwerking te laten slagen. Voer het goede gesprek en leer er samen van.
Help elkaar. Stel na iedere bijeenkomst de vraag: hoe kan jíj helpen om onze samenwerking verder te brengen en ons doel dichterbij te halen?
Waar we elkaar aan houden
Vijf waarden die de samenwerking dragen. Ga hierover met elkaar in gesprek en spreek uit wat je van elkaar verwacht.
3 adviezen
Laat het gaan over wat mensen vandaag helpt: welke knelpunten lopen ze elke dag tegenaan?
Zorg dat het om de bedoeling gaat, niet om dat mensen "weer iets moeten".
Maak het leuk: het gaat óók om ontmoeten, gezelligheid en verbinding met elkaar.
